بسم الله الرحمن الرحیمدوستان ، یاران و همراهان صمیمی وب هورامان! با سلام و عرض ادب و احتراماین وبلاگ افتخار دارد به عنوان دایره المعارفی در ابعاد گسترده هورامان شناسی خود را به تمامی دوستداران و علاقمندان به هورامان معرفی نماید.این مطالب برای خدمت به دوست داران هورامان و دانشجویانی که در زمینه هورامان تحقیق می نمایند عرضه شده است .وازاین بابت خوشحالم که بسیاری از دانشجویان کارشناسی و حتی کارشناسی ارشد از این مقالات استفاده کرده اند.اگر چه مطالب ارائه شده صدها بلکه هزاران صفحه را شامل شده و دهها کتاب را نیز می توان از آن مستخرج نمود ، اما باید اذعان نمایم که هنوز راه زیادی مانده است. بنابر این از اساتید این فن دعوت می کنم در این امر خطیر بنده را یاری فرمایند.از همه کسانی که به نحوی با این وبلاگ در ارتباط بوده و یا مقاله شان ارائه شده است تشکر می نمایم .لازم به ذکر است که وب دایره المعارف هورامان خود را یک ایرانی با وفا به آب و خاک ونظام حاکم بر کشورخود دانسته و متعلق به هیچ گروه یا حزب سیاسی نبوده واصولا اعتقادی به هیچ حزبی ندارد وصرفا در خدمت فرهنگ وزبان هورامی است.شمسپاوه فروردین 1386-------------------------------------------------------بنویسمێ به زوانی هۆرامی ،بوانمێوه به زوانی هۆرامی ،که ئاڵاو قهڵهمی نهبڕیهینه باڵاو هیچ مێللهتێویهره.محه مه د مسته فازادهبهیدێ با گرذێ

ئی داستانێ یۆ جه داستانه هۆرچنیاکاو چوارۆمین ههمامهو داستان کۆتای ههورامی بێ هەر پایێز وەشەن / گۆنا ڕاهپیما تازە پایزی وەڵین بیێبێنێ هەژدە ساڵێ، شش تەژدیدێم ئەوردێبێنێ. سەعڵڵا بابەو زارای پەنەم واچێ: بی بە کوڕوو تیمساڵوو قن سوولی( تیمسار کنسول) ئێننەت مەۮەو چووری سەردۮانێت هاڵێ مەکەروونۆ، ئی هەڵاوە نیەیتە چێشەن؟سەرەرە و چێرەرە قیتە قیت مەی و مەلی؟ فوکولیێ مەۮەی لاوە سەرەت ماچی مانگاوێ لێسەنۆ. خۆ گۆشوو گاویەنە نەوتێنان، تۆ ونیەسێوە بیێنی ڕۆڵە گیان ئەمن ناسەنم وەرووبان بگنۆ بارە لۆم ئاڵفوو عەبەو عەتالینە ئەوردەنۆ کەردەنم کڵاوڕۆچنەرە، جارەی تۆ دەمت بۆ شۆتی مەدۆ. بانجیڵەکێنە مندرابێرە دەسبێحەکێش خولێ دێ دۮانێش چێڕێ کەردێبێنەی، نابەڵەۮ واچێ قورعان بە هەقت ئی کوڕە بەسەزوانە ونەیش کەردێنە. هەڕەشێ کەرێ ئەوی جار پی کووجیێرە بوویەری با توەرداسیە مەپاچووتەرە، سەرە قۆقز. ئانە پەم کریا وای نەکەرد بە دواری شڕی. کەردانێش بەنی کەوۆ. نیارێنێ ورتە کەروو، دوێ قولێم بێنێ دوێتەرم قەرزێ کەردێ. یاوانەی لێبەرە مەۮیەو ئەۮام تازە گەلەبێرەنە ئامێنۆ، دەرقاچەو پانتۆڵەکانش کەردەبێ چیری گۆرەوەکانشەرە، ئێننە قەلداسێ قەۮوو گۆرەوەکانشۆ بێنێ بە زۆر ڕەشاییشا دیار بێ ،تۆرەکەو لێسەکەیش هێشتا مێشەنە نەکەردەبێوە، پا چلێ هامنینە هیتەی پاڵەی لاستیکینێش پانە بێنێ، مەشی پێسەو پوورەو هەنگی دەوروو دەبە شۆتەکەینە گ

ئەر «بێسارانی» مەکێشاش نەفەس
مەوینا باڵا و ئاڵا و دیدٚەی مەس

جەزرەتی باڵا و سەرکڵف و جەمین
«ئامین» و «مروەت» جە یادٚش مەشين!

پەی بارەکەڵڵای ئەو مایە و مەتا
نە ڕووت مەوانا دەرسات «لا فەتا»

سەر منیا وە چۆڵ بیابانەوە
دەم بە زیکری بەیت «جە بەیانەوە»

کەسێ یۆ چوون تۆش وە هامیانە بۆ
هەزارە جەژنەی پەڕ جەژنانە بۆ

چێش کەرۆ وەسفت «سەعدی» دەردٚەدار؟
باڵات جە باخان پەس کەردٚەن چنار!

سەعدی غەریبی

در آئینی از کتاب “گوشه نگاهی کوتاه بر تاریخ ادبیات کودکان هورامان/ نوشته ابراهیم شمس” رونمایی شد. به گزارش پاوه پرس، بررسی های کارشناسی حکایت بر بحرانی بودن وضعیت نشر، بلاخص کتاب کودک درسطح کشوری دارد، بدیهی ست، توصیف وضعیت نشرکتب هورامی با این تعابیرنباید کار چندان سختی برای شنونده این سطورتلقی گردد، اگرپیامد این نوشتار بنحوی منجربه افزایش حساسیت مورد نظر جامعه در نشان دادن عمق تهدید به مخاطب شود، قطعاً برونداد این روند بنحوی دنبال می گردد تا ادبیات وپیشینه ی فرهنگی آباء واجداد خویش را با حساسیت دوچندان دراختیار آینده سازان ( کودکان) دیار قرار دهیم تا آنان نیز سفیرانی شایسته برای پاسداشت فرهنگ غنی دیارمان باشند. به هرحال امروز، وجه تمایز جوامع بشری درمیزان اندیشه وعلم آنان خلاصه می شود، تمایزی که بدون توجه به کتاب وکتابخوانیممکن و میسور نخواهد شد، این نیز درمقام اولی براهمیت ونقش نویسنده درتثبیت سرمایه های ماندگار حکایت دارد، تا در ادامه به ساخت فرهنگ بینجامد، قطعاً هنرمندانی که دربه وجودآوردن تغییروتثبیت سرمایه های ماندگار قوم نقش موثری را ایفاء می نمایند شایسته ی تجلیل اند. نشست هفتگی موسسه نسیم فرهنگ هورامان به رونمایی ومعرفی کتاب یکی از صاحبان اندیشه دیار خلاصه گردید، «گوشه نگایوه کوتا سه روو ره وتوو ئه ده بیاتوو زارولاو هورامانی / گلیره وه که رده ی و نویسه

گۆشە نێگایێوە کۆتا سەروو ڕەوتوو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵاو هەورامانینویسەر: ئیبراهیم شەمسدنیاو زاڕۆڵاو دنیایێوە پان و بەرینا. زاڕۆ وەڵ جە ئەدا بیەیش بە بڕواو ڕەوانشاسەکا مشیۆ ئەداش چنیش قسێ کەرۆ و لاونۆشەو و پاسە ماچا هەست بە وەشی کەرۆ و لەزەتش چەنە بەرۆ. دما بە دماو ئانەی کە جە ئەدای بی؛ دیسان ئانە ئەدانە کە بە لایە لایە و دۆنایش، چنیش گنۆ گڕوگاڵی زاڕۆڵانە و وەڵ جە وەربیەی زوانیش کەلیمەکا بە گۆشیش ئاشنا کەرۆ. ئینجا برا و واڵە و نزیکەکاش تا وەڵ جە شش ساڵەگیشەنە فرەو ئا کەلیما کە پەی بەرقەرار کەردەی ئێرتێباتی نیازێنێ فێرشا بۆ و کەم کەم ئامادە بۆ پەی دنیایێوە گەورەتەری.چی ماوەنە زاڕۆ بێ بڕیایرە جە زوانی عادی، بە شێعرە و داستان زوان و ئەندێشەش گۆچ کریۆ و جیا جە لەزەتی، فێریچ بۆنە. ئی کتێبوو مامۆسا ئێبراهیمی باسوو ویەردەیش بە شێوەی کۆتا کەردەن و دما بە دماش ئەدەبوو زاڕۆڵاش جە دوێ بەشێنە دەسنیشان کەردەن. کە بەشوو نەسری و شێعرێن.یۆ چا باسا "ڕاز"ینە کە ویەردێوە بە درێژایی تارێخوو بەشەریش هەن و دەم بە دەم وچیەینێوە تا یاواێنێ لاو ئێمە. هەرپاسە ئێشارەش فەرماوان کە هەر میللەتێوە کومەڵەێوە ڕازی تایبەت بە وێش هەنێش کە چنی باقی میللەتەکا جیاوازێنێ.وەشبەختانە ئی هەرمانێ بیێنە هۆ ئانەیە کە ویەری زەمانی کۆ کەردەیۆ ئا ڕازا کە مجەینێ سەروو لاشەو درەختی دەسنیشان کریا و ڕەوتێوە پەی دماڕۆ تارێخوو نەسروو زا

به نامێو خودٚاو ئهشقیئهشق گهورهتهرین کارهساتێوا که جه دنیاو عێرفانیهنه نامێش بریۆ. ئهشق یا مهحهبهت و وهشهویسی یۆ جه ده مهقاموو تهسهوفیا که جه شێعرهو شاعێرهکانه و کتیبه عێرفانیهکانه فره گنۆ وهروو چهمی. ئهشق مهرتهبێ فرێش ههنێ که چێگهنه مهجاڵوو قسهکهردٚهی سهروو مهرتهبهکا نیا بهڵام ئا چێوه که ئێمه فره جه بارهو ئهشقیهوه مژنهومێش ئهشقی مهجازی و ئهشقی حهقیقیا .ههر ئێنسانێو که جه سهرهشهنه مهژگ و جه سینهشهنه زێڵێوه بیه، حهتمت بۆ ڕوێو گیر واردٚهو ئهشقی بیهن. وه ئا کهسیچه جه ژیوایشهنه هیچ وهختێو ئێمتێحانوو ئهشقیش نهکهردٚهن شکهت نهبۆ چنه ئا کهسه بۆوێو جه ئێسان بێهیش نهبهردٚهن.ههر کهس دهوونش جه ئهشق خالییهنکانگاو دێویــهن ئانه ، دڵ نیهن قهلی بێ خهبهر تۆ مهردهیت خاسهنچوون بۆڵبۆڵ جه گۆڵ ناخافڵ نیهن سڵ کهردٚهن بێ دڵ جه ئاسانهی ئهشق جه ڕای دۆسی وێش هیچ مهنزڵ نیهن دهروونی بێ ئهشق چهمی بێ نوورهنجه چهمی بێ نوور ، نوور حاسڵ نیهن ههر کهس مهجنوون بۆ ئهچی مامهڵه(شهمس ) نهواچی ئادٚ عاقڵ نیهن ئاشق دلێ ڕاویاردٚهو ئهشقیهنه به یاگێوه میاڤۆ گردٚوو ئاچێویه جه گیان و دڵشهنه وهشهویسی ئێنسانی چنی ئێنسانیا ، فاڕیو به وهشهویسی و ئهشق به خودٚای وهشکهروو

ئارۆ یهرهشهممه 21/9/96 گلێرێوی تایبهت پهی ئهرهمهرزنای سننۆقوو پاڵپهشتی جه نویسهرا و شاعێراو ههورامانی جه دهفتهروو ئهرهمهرزیاو نهسیموو فهرههنگوو ههورامانی گیریا. 14 نهفهرێ ئهچی ئازیزا که چێگهنه تهشریفشا ههن، به ئهرمانیاری پێسهو ئهنداماو ههیئهت ئۆمهناو سننۆقی تهشریفشا بێ. چی گلێرهنه سهروو چهنیهتی ئهرهمهرزنای سننۆقی و ههدهفهکاش و ههیئهت مۆدیره و بازرهس و نۆعوو دهرامهدیش و شمارهحهسابی بانکی و نۆعوو هۆرگێرتهی زهڕی جه حهسابهنه و شهوراو نویسهرا پهی قهبووڵ کهردهی ئا بهرههما که مشیۆ چاپێ با و میزانوو یاردی دای سننۆقی یا وامی و .... باس کریا و گردوو ئهرهنیشتا گلێرهکێ پهیلوای وێشا وات. پهی ئانهیه ههرمانکێ خاستهر دهس پنه کهرۆ و سننۆقهکه به قهوهت مهرزیۆره و بنجنامهکهیچ (ئهساسنامه) بنویسیۆ، بڕیار دریا جه حهفتهی دماینهنه جهلهسێوتهر بنریۆره. من دڵنیانا به یاردی خوای گهورهی و پاڵپهشتی گردوو فهرههنگدۆساو ههورامانی ئی ههرمانێ به خاسی ڕێکه گنۆ و متاومێ دڵوو نهویسهرهکاما و شاعێرهکاما به چاپوو بهرههمهکاشا شاد کهرمێ و کتیبخانهکهیچما دهوڵهمهند کهرمێ.ئا ئازیزێ که ئارۆ پێسهو ههیئهت ئۆمهنای جه جهلهسهنه حازری بێنێ:1-مهڵڵا مۆمن نووری 2- فایێق لوتفی 3- ڕهزا خورشیدی 4-

پایگاه تحلیلی خبری پاوه پرس؛ دومین جشنواره شعر کودک هورامان با اهتمام موسسه فرهنگی هنری نسیم فرهنگ هورامان و مشارکت انجمن موسیقی پاوه، مراکز مهدکودک و پیش دبستانی و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد. به گزارش خبرنگار پاوه پرس، مدیر مسئول موسسه فرهنگی هنری نسیم فرهنگ هورامان و دبیر این جشنواره در ابتدای مراسم ضمن عرض تسلیت بابت حادثه تلخ و ناگوار زلزله غرب کشور، به اهداف موسسه نسیم در برگزاری این جشنواره اشاره کرد. ابراهیم شمس با بیان اینکه ما بر این باوریم که فعالیت فرهنگی باید ریشه ای باشد و ما کار ریشه ای خود را از نونهالانمان شروع کرده ایم، اظهار کرد: موسسه فرهنگی هنری نسیم فرهنگ هورامان برای خدمت به زبان و فرهنگ هورامان با عزم و اراده ای پولادین پای بر این عرصه نهاده و آمده تا جان تازه ای بر کالبد فرهنگ این مرز و بوم بدمد. وی افزود: بنده نویسنده تاریخ و فرهنگ شفاهی هورامان هستم و تاکنون چندین مجلد کتاب نوشته ام اما به خاطر اهمیت این موضوع روی به سوی ادبیات کودک آورده و تاکنون سه جلد کتاب چاپ کرده و چندین کتاب هم در دست چاپ دارم؛ اما متاسفانه در زمینه ادبیات کودک کار نشده و تا به امروز تنها ۱۰ جلد کتاب در عرصه کودک و نونهال چاپ شده است. شمس ادامه داد و گفت: دوست و همکار عزیزم جناب آقای فتح اله رضایی از تمام جهات زندگی خود برای تعلیم و تربیت کودکان از خود گذشتگی کرده و ا